The goings on in and around Bridgend

Byrddau Rest Bay

 

IMG_2856

 

The Rest

Tirnod eiconig mewn bae rhamantaidd

- 1878 - Yn agor ei ddrysau i gleifion. Gan ei fod wedi tyfu'n rhy fawr i'w leoliad gwreiddiol yn Newton, cynigiai'r cartref gorffwys pwrpasol hwn seibiant i weithwyr sâl ac wedi'u hanafu. Roedd y syniad gan Dr James Lewis, sef meddyg teulu oedd yn ymarfer ym Maesteg, am gartref cryfhau i weithwyr diwydiannol, o flaen ei amser.

Mae Florence Nightingale yn un o'i gefnogwyr brwd. 

- 1900 - Disgwylir i gleifion gadw at y rheolau, sy'n cynnwys dim yfed, dim ysmygu yn yr ystafelloedd gwely a 'bod yn garedig ac yn ystyiol tuag at ei gilydd'.

Rhyfel Byd 1af a'r 2il Ryfel Byd - Fe'i hawliwyd fel ysbyty i'w defnyddio at ddibenion y rhyfeloedd

- 2018 - gwaith o drawsnewid yr adeilad yn stiwdios a fflatiau moethus yn dechrau.

 

Royal Porthcawl

Lleoliad golff o safon fyd-eang

1895 - sefydlwyd cwrs 9 twll ar Locks Common gan ddynion busnes Caerdydd a gafodd eu denu gan y lleoliad.        

Mae'n symud i'w lleoliad presennol ac yn sefydlu ei hun fel y cwrs 18 twll cyntaf yn Ne Cymru.

- 1909 - Rhoddwyd statws Brenhinol iddo

- 1914-1919 - Fe'i trosglwyddwyd i amaethyddiaeth at ddibenion y rhyfel.

- 1951 - Mae'n cynnal ei dwrnamaint mawr cyntaf, sef y Bencampwriaeth Amatur. Mae'r gystadleuaeth wedi dychwelyd chwech gwaith ers hynny.

- 2014 - Mae'n cynnal y Bencampwriaeth Agored Hŷn am y tro cyntaf, a Bernhard Langer yn ennill gyda bwlch rhyfeddol o 13 strôc.

 

Gwyliau

Ymwelwyr yn heidio i draeth, môr a thonnau Rest Bay

- 1900's - Wrth i'r porthladd diwydiannol ddirywio, mae'r fasnach dwristaidd yn dechrau tyfu. Gyda'r môr yn eu denu, mae ymwelwyr undydd yn heidio i Borthcawl ar y siarabangau a'r trenau.

- 1930s - Cynigia Pines Airways yn Locks Common deithiau yn yr awyr a gwasanaeth tacsi awyr.

- 1960's - Mae Porthcawl yn dechrau datblygu'n gyrchfan chwaraeon dŵr, yn enwedig ar gyfer rasio cychod cyflym a syrffio. Cynigia gaffi Fulgoni's (a gafodd ei adnabod fel Malc's yn nes ymlaen) hufen iâ a golygfeydd godidog dros y bae.

- 2014 - Rest Bay yn cael ei gynnwys yn y Lonely Planet

"Pan fydd y tonnau wedi ymchwyddo, gan foddio'r arbenigwyr lleol gyda thonnau glân yn cyrraedd uchder o 2m, gall y traeth Cymreig hwn gystadlu yn erbyn unrhyw fan syrffio yn Ewrop. Ond mae Rest Bay yn brolio tonnau gwerth ei reidio ar unrhyw ddiwrnod, a dyna'r cyfan y mae ar ddysgwyr eu hangen."

- 2019 a Thu Hwnt - Mae datblygiadau cyffrous newydd fel y Ganolfan Chwaraeon Dŵr yn arwain adfywiad y cyrchfan. 

Diogelwch y Môr yn Rest Bay

- 1969 - Sefydlwyd un o'r clybiau syrffio hynaf yn y DU, sef y Welsh Coast Surf Club, fel CREST Surf Club, gyda'r enw'n cael ei ysbrydoli gan y tonnau lleol sy'n torri yn Coney, Rest, Yr Esp, Y Sgêr a Trecco. Mae'r clwb, a gafodd ei ailenwi'n WCSC ym -

-1971, yn parhau i fod yn sail i gymuned syrffio fywiog Porthcawl, gan drefnu cystadlaethau yn ogystal â'r Ddawns Syrffwyr chwedlonol.

- 1973 - Sefydlu Tonyrefail Lifeguard Club. Mae'r enw'n adlewyrchu'r ffaith fod y clwb wedi'i ffurfio gan deuluoedd o'r Cymoedd sydd â charafanau gwyliau ym Mhorthcawl.

- 1991 - Mae'r enw'n cael ei newid a Rest Bay Lifeguard Club yn cael ei sefydlu'n swyddogol.

- 1997 - Mae'r orsaf achubwyr bywyd yn agor yn dilyn ymdrechion codwyr arian lleol a'r cyngor.

- 2016 - Mae achubwyr bywydau'r RNLI yn bwrw at eu swyddi am y tro cyntaf yn Rest Bay, gyda chefnogaeth bad achub Porthcawl fel y bo angen. Yn dilyn y cynllun peilot llwyddiannus, byddan nhw'n parhau i ddiogelu'r traethau tan yr haf 2021 o leiaf.

 

 

 

 

Coastal foraging in Bridgend with Sasha Ufnowska

Covering both coast and valleys, Bridgend County offers a diverse offering for explorers. From foraging along the coast to wild garlic hunting in the woods, we spoke with Sasha Ufnowska from Wild Spirit Wales to learn about Bridgend County's wonderfully wild side. Here's what we learned…

Sasha -front -page

Image: www.bushcraftcourses.co.uk

Could you tell us a bit about Wild Spirit Bushcraft and how it all started?

I do bushcraft, foraging and woodland skills in Merthyr Mawr. We're located just above the sand dunes and about twenty minutes from the coast. I took over the business about 8 years ago from my friend who is now in the Swedish mountains doing a similar thing. He may well have Sweden but I think I got the better end of the deal!

 

Why is Bridgend such a good location for foraging?

It's the combination of coast and woodland which make it great. January and February are the most difficult times to forage in the woods but you'll always find something on the coast. You can also find something pretty much all year round. In the summer everything is green and there are fresh new flavours, but at the moment we've got buds coming up for wild garlic and small scarlet elf cup mushrooms. The combination of those two together is just amazing!

 

What courses can visitors try when they visit you?

As well as our coastal and woodland forages we offer an intro to bushcraft course where you'll learn about fire lighting, shelter building and water purification - all the basics you need to enjoy yourself outdoors! On our two day courses you'll build your shelter and sleep in it too and 3 or four day courses will involve pit cooking and game preparation.

 

So what food can we find when foraging in the area?

It depends on the location. In Merthyr Mawr, we'll identify a lot of the plant species. There's a lot more greenery and plant growth in Merthyr Mawr whereas in Rest Bay it's more rock pooling. You'll find all sorts along our coast from seaweeds to shellfish and prawns. We always find something to cook up afterwards.

During our woodland forage we'll gather our ingredients in the morning and cook it all up for lunch and pudding. It could be a soup or a risotto and we'll add things like flower and rice. I like to think of foraging as an addition to your every day meal rather than 'what you live on today'. I'm not an advocate of starvation and hard lined survival. I'd rather introduce it little by little and let people have some fun with it!

 

Is there anything dangerous you might find when foraging in Bridgend County?

There are quite a few poisonous things but under a dozen really nasty plants. Hemlock for example is from the carrot family, but if you eat the roots of hemlock you will die. Fortunately we don't have any animals that will kill us. The bonus is no snakes, scorpions, wolves or tigers in Bridgend!

 

What are your top tips for people looking to get outdoors in Bridgend County?

I'm a big advocate of people giving it a go, but if you're going to do things like foraging it's important to learn how to forage safely and sustainability first. One of the biggest problems we have is people leaving a mess when they camp, so I'd suggest getting some information and permission before you set off. Most people don't mind if you've asked!

 

Lastly, why would you recommend Bridgend for an outdoorsy escape?

It's that combination of being on the coast and in the valleys. We're also so accessible on the M4 corridor for everyone from Brighton, London and Kent to Bristol and Newport. But not enough people know about Bridgend. People zoom on by to Tenby or go on a city break. We need to slow people down and make them realise The Brecon Beacons aren't the only place in the countryside.

 

Coastal foraging is available June, September and November. Find Wild Spirit Bushcraft on Facebook, Instagram adn Twitter: @bushcraftwales 

www.bushcraftcourses.co.uk

 

Cyfweliad gyda Sasha Ufnowska o Wild Spirit Wales

Gan fod Sir Pen-y-bont ar Ogwr yn cynnwys arfordir a chymoedd, mae'n cynnig pethau amrywiol i anturwyr. O chwilota am fwyd ar yr arfordir i chwilota am graf y geifr, buom yn sgwrsio gyda Sasha Ufnowska o Wild Spirit Wales yn holi am y darnau gwyllt o Sir Pen-y-bont ar Ogwr. Dyma beth ddywedodd hi ...

Sasha -front -page

 

Allwch chi ddweud ychydig am Wild Spirit Bushcraft, a sut dechreuodd pethau?

Rydw i'n gwneud sgiliau byw yn y gwyllt, sgiliau chwilota am fwyd a sgiliau coetir ym Merthyr Mawr. Rydyn ni gerllaw'r twyni tywod, a rhyw ugain munud o'r arfordir. Tua 8 mlynedd yn ôl, fe wnes i gymryd y busnes oddi ar fy ffrind sydd nawr ym mynyddoedd Sweden yn gwneud rhywbeth tebyg. Er ei fod e'n cael bod yn Sweden, rydw i'n meddwl taw fi gafodd y fargen orau!

 

Pam mae Pen-y-bont ar Ogwr yn lle mor dda i chwilota am fwyd?

Oherwydd y cyfuniad gwych o'r arfordir a'r coetir. Mis Ionawr a mis Chwefror yw'r adegau mwyaf anodd i chwilota am fwyd yn y coed, ond mae rhywbeth i'w gael ar yr arfordir bob amser. Gallwch chi hefyd ddod o hyd i bopeth bron drwy gydol y flwyddyn. Mae popeth yn wyrdd yn yr haf ac mae blasau newydd ffres ar gael. Ond ar hyn o bryd, mae egin craf y geifr yn ymddangos a madarch cwpan robin goch. Mae'r ddau beth hwnnw gyda'i gilydd yn anhygoel!

 

Pa gyrsiau all ymwelwyr roi cynnig arnynt pan fyddant yn ymweld â chi?

Yn ogystal â chwilota am fwyd ar yr arfordir ac yn y coetir, rydyn ni'n cynnig cwrs cyflwyniad i fyw yn y gwyllt pryd cewch chi ddysgu am gynnau tân, adeiladu lloches a phuro dŵr - sef yr hanfodion i fwynhau eich hun yn yr awyr agored! Ar y cwrs deuddydd, byddwch chi'n adeiladu lloches ar eich cyfer eich hun ac yn cael cysgu ynddo dros nos. Ar y cwrs tridiau neu'r cwrs pedwar diwrnod, byddwch chi'n coginio gyda phydew tân ac yn paratoi cig hela. 

 

Felly, pa fwyd allwch chi ddod o hyd iddo yn yr ardal?

Mae'n dibynnu ymhle. Ym Merthyr Mawr, byddwn ni'n gweld llawer o'r rhywogaethau planhigion. Mae llawer mwy o wyrddni a phlanhigion ym Merthyr Mawr, ond pyllau glan môr sydd yn Rest Bay. Mae llawer o bethau ar gael ar hyd yr arfordir, o wymon i bysgod cregyn a chorgimychiaid. Rydyn ni'n siŵr o gael gafael ar rywbeth i'w goginio.

Wrth chwilota yn y coetir, byddwn ni'n casglu ein cynhwysion yn y bore ac yn coginio popeth yn ginio a phwdin i ni.  Byddwn ni'n gwneud rhywbeth fel cawl neu risotto, a byddwn ni'n ychwanegu pethau fel blodau a reis. I mi, chwilota am rywbeth ychwanegol at y pryd o fwyd fyddwn ni, yn hytrach na gorfod canfod popeth ar gyfer ein plât. Dydw i ddim o blaid llwgu a goroesi heb fawr ddim. Byddai'n well gen i gyflwyno pethau fesul tipyn a gadael i bobl gael hwyl!

 

A oes modd canfod rhywbeth peryglus wrth chwilota yn Sir Pen-y-bont ar Ogwr?

Mae ambell beth gwenwynig ond llai na dwsin o blanhigion sy'n wirioneddol gas. Er enghraifft, mae'r cegid yn aelod o deulu'r moron, ond byddech chi'n marw petaech chi'n bwyta gwreiddiau. Yn ffodus, allai dim o'r anifeiliaid ein lladd. At hynny, does dim nadroedd, sgorpion, bleiddiaid na theigrod ym Mhen-y-bont.

 

Beth ydych chi'n ei awgrymu i bobl sydd eisiau mynd allan i'r awyr agored yn Sir Pen-y-bont ar Ogwr?

Rydw i'n wir o blaid cael pobl i roi cynnig ar bethau. Ond os ydych chi'n bwriadu gwneud rhywbeth fel chwilota am fwyd mae'n bwysig dysgu sut i wneud hynny'n ddiogel a dysgu am gynaliadwyedd. Un o'r problemau mwyaf yw pobl yn gadael llanast pan fyddant yn gwersylla, felly byddwn i'n argymell bod pobl yn cael gwybodaeth a chaniatâd cyn mentro mas. Mae'r rhan fwyaf o bobl yn fodlon os ydych chi wedi gofyn am ganiatâd ymlaen llaw!

 

I gloi, pam byddech chi'n argymell Pen-y-bont ar Ogwr fel lle i ddianc iddo?

Y cyfuniad o'r arfordir a'r cymoedd. Mae'n hawdd i bobl ein cyrraedd ar yr M4 o Brighton, Llundain, Swydd Gaint, Bryste a Chasnewydd. Ond does dim digon o bobl yn gwybod am Ben-y-bont ar Ogwr. Mae pobl yn gwibio heibio tua Dinbych-y-pysgod neu'n mynd i ryw ddinas am wyliau. Mae angen i bobl arafu a sylweddoli nad Bannau Bannau Brycheiniog yw'r unig le yng nghefn gwlad.

 

Mae modd canfod Wild Spirit Wales ar Twitter, Instagram a Facebook.Mae modd chwilota ar yr arfordir ym mis Mehefin, Medi a Thachwedd.

www.bushcraftcourses.co.uk

 

The secrets behind one of the most impressive sand dune systems in the world

Home to one of the most impressive sand dune systems in Europe, Kenfig Nature Reserve is subject to much love, care and attention. The man behind it all is David Carrington, manager and life-long supporter of the reserve. It seems not even a rainy day can dispell David's love for his work and as we talk on a cold January morning, he has his sights firmly set on sandwiches in the bird hide before otter spotting in Kenfig Pool… 

Screenshot 2019-02-19 At 14.25.00

What does a typical day as manager of Kenfig Nature Reserve involve?

No two days are the same! At this time of year it's usually going out with tours or removing the brambles and bush from the dunes. I'll often be out on the chain saw or in the tractor before returning around four o'clock for a cup of tea and a debrief. In summer it could be more ecological - from litter picking to surveying butterflies and identifying moths. We identify hundred of moths here, even micro moths - but don't worry we release them all shortly after!

 

It must be wonderful being surrounded by nature. What's the best thing about your job?

I've always loved nature and wildlife so I'm at my happiest when out in the countryside. The most special thing about my job is witnessing all the habitats and species here. Today there's a good chance of an otter swimming around in the lake. I really hope I see it at lunch! Kenfig Nature Reserve is one of the best examples of a sand dune system in Europe so it's wonderful to help preserve that.

 

Why is the sand dune system at Kenfig Nature Reserve considered so special?

What's strange about this sand dune system is how incredibly wet it is. It's a funny combination of things - you've got dry sand dunes alongside wet, flooded areas, meaning you'll find certain wetland plants here which you wouldn't find in other areas. The Fen Orchid is of course my favourite - Kenfig is the last place in the UK which has it. But we've actually got 16 different species of orchid here. The Fen Orchid is really tiny and difficult to find, whereas you can see the others in their thousands!

 

For you, what makes Bridgend such a great destination?

Having grown up in South East London, I've got a good appreciation for how unspoilt and wonderful the area is. There's a fantastic standard of living here and every day is different. Every time you look across the Bristol Channel the tide is different and the lighting is never the same. That for me is really special. As a keen runner and walker there are also so many lovely runs and walks around.

 

Are there any walks around the reserve which you'd recommend to visitors?

Start at the car park by the reserve centre building and walk out to the coast via Kenfig Pool. Pass the south pool beach to enjoy the view over the lake then continue towards the sea. At the coast turn left and head along the Wales Coast Path towards Porthcawl. Walk past the rocky Sker Point and Pink Bay and onto the plastic boardwalk past the Royal Porthcawl Golf Club to Rest Bay. From Rest Bay walk past Lock's Common and onto Porthcawl Prom for chips, coffee and ice creams. It's about 4 miles so I'd suggest walkers arrange a lift to get back to the Kenfig car park.

 

What are some of the best things for visitors to see in the reserve?

I'd recommend catching the early purple orchids in late April, into May or our small blue butterflies in the summer. They're very rare and are the UK's smallest butterfly. South Wales also gets small numbers of Bittern in the winter and the southern hide at Kenfig Pool is a good place to see these secretive and rare herons.  Sea stock flowering along the top of the beach. It has soft velvet leaves and beautiful mauve flowers. You'll also find several orchid of species in wet areas during June.

 

Lastly, what steps should visitors take to ensure they don't damage the reserve when they visit?

Foot erosion isn't as bad you might think. If anything, walking over the dunes helps, as long as it's done responsibly. Visitors should keep dogs under close control from sheep and cattle. Wildlife doesn't appreciate being chased!

 

Cyfweliad gyda David Carrington, Rheolwr Gwarchodfa Natur Cynffig

Yn gartref i un o'r systemau twyni tywod mwyaf trawiadol yn Ewrop, mae Gwarchodfa Natur Cynffig yn derbyn llawer o gariad, gofal a sylw.  Y gŵr sy'n gyfrifol am hyn i gyd yw David Carrington, rheolwr a chefnogwr y warchodfa ar hyd ei oes.  Mae'n ymddangos na all hyd yn oed diwrnod glawog gael gwared â chariad David at ei waith ac wrth inni siarad ar fore oer ym mis Ionawr, mae wedi rhoi ei fryd ar gael brechdanau yn y guddfan adar cyn iddo fynd i chwilio am ddyfrgwn ym Mhwll Cynffig.

Screenshot 2019-02-19 At 14.25.00

Beth mae diwrnod nodweddiadol fel rheolwr Gwarchofa Natur Cynffig yn ei olygu?

Nid oes dau ddiwrnod yr un fath!  Yr adeg hon o'r flwyddyn, fel arfer mae angen mynd allan gyda theithiau neu gael gwared â mieri a llwyni o'r twyni.  Byddaf allan yn aml ar y llif gadwyn neu ar y tractor cyn dychwelyd oddeutu pedwar o'r gloch am gwpanaid o de a sesiwn adrodd yn ôl.  Yn yr haf, gallai fod yn waith mwy ecolegol - o godi sbwriel at arolygu glöynnod byw ac adnabod gwyfynod.  Rydym yn adnabod cannoedd o wyfynod yma, hyd yn oed gwyfynod bychain iawn - ond peidiwch â phoeni, rydym yn eu rhyddhau nhw i gyd yn fuan ar ôl eu dal!

 

Mae'n rhaid ei bod yn wych cael eich amgylchynu gan natur.  Beth yw'r peth gorau am eich swydd?

Rydw i wedi caru natur a bywyd gwyllt erioed ac felly rydw i hapusaf pan rydw i allan yn y cefn gwlad.  Y peth mwyaf arbennig ynglŷn â'm swydd yw gweld tystiolaeth o'r holl gynefinoedd a rhywogaethau sydd yma.  Heddiw, mae siawns dda i weld dyfrgi yn nofio o gwmpas y llyn.  Rydw i'n wirioneddol obeithio y byddaf yn ei weld amser cinio!  Mae Gwarchodfa Natur Cynffig yn un o'r enghreifftiau gorau o system twyni tywod yn Ewrop, ac felly mae'n wych i helpu gwarchod hynny.

 

Pam mae'r system twyni tywod yng Ngwarchodfa Natur Cynffig yn cael ei hystyried mor arbennig?

Beth sy'n rhyfedd ynglŷn â'r system twyni tywod hon yw pa mor anhygoel o wlyb ydi hi.  Mae'n gyfuniad doniol o bethau - mae gennych chi dwyni tywod sych ochr yn ochr ag ardaloedd gwlyb, sydd wedi dioddef llifogydd, ac mae hyn yn golygu y byddwch chi'n dod o hyd i blanhigion gwlyptir yma na fyddech chi'n eu gweld mewn ardaloedd eraill.  Tegeirian y Fign Galchog yw fy ffefryn wrth gwrs - Cynffig yw'r lle olaf yn y DU lle gwelir ef; ond mewn gwirionedd, mae gennym ni 16 o wahanol rywogaethau o degeirianau yma.  Mae Tegeirian y Fign Galchog yn wirioneddol fychan ac anodd i'w ddarganfod, tra eich bod yn gallu gweld y lleill yn eu miloedd!

 

I chi, beth sy'n gwneud Pen-y-bont ar Ogwr yn gyrchfan mor wych?

Ar ôl cael fy magu yn Ne-ddwyrain Llundain, rydw i'n gwerthfawrogi yn fawr pa mor ddigyffwrdd a gwych yw'r ardal hon.  Mae safon ffantastig o fyw yma ac mae bob diwrnod yn wahanol.  Bob tro yr ydych chi'n edrych dros Fôr Hafren, mae'r llanw yn wahanol ac nid yw'r goleuni byth yr un fath.  I mi, mae hynny'n wirioneddol arbennig.  Fel rhedwr a cherddwr brwd, mae cymaint o fannau hyfryd hefyd ar gyfer rhedeg a cherdded yma.

 

A oes yna unrhyw deithiau cerdded o gwmpas y warchodfa y byddech chi'n eu hargymell ar gyfer ymwelwyr?

Dechreuwch yn y maes pario wrth ymyl adeilad y ganolfan warchodfa a cherddwch allan at yr arfordir heibio Pwll Cynffig.  Ewch heibio traeth pwll y de i fwynhau'r olygfa dros y llyn ac yna ewch ymlaen tua'r môr.  Wrth yr arfordir, trowch i'r chwith a cherddwch ar hyd Llwybr Arfordir Cymru tua Phorthcawl.  Cerddwch heibio Trwyn y Sger a Pink Bay ac ar y llwybr bordiau plastig heibio Clwb Golff Brenhinol Porthcawl i Fae Rest.  O Fae Rest, cerddwch heibio Comin Lock at Bromenâd Porthcawl i gael sglodion, coffi a hufen iâ.  Mae'n daith oddeutu 4 milltir o hyd ac felly byddwn yn awgrymu i gerddwyr drefnu cael lifft yn ôl i faes parcio Cynffig.

  

Beth yw rhai o'r pethau gorau ar gyfer ymwelwyr i'w gweld yn y warchodfa?Byddwn i'n argymell cael cip ar y tegeirianau piws cynnar yn hwyr ym mis Ebrill tan fis Mai.  Ein glöynnod byw glas bychain yn yr haf.  Maen nhw'n brin iawn a glöynnod byw lleiaf y DU ydyn nhw.  Adar y Bwn.  Mae De Cymru yn cael niferoedd bychain yn y gaeaf ac mae cuddfan y de ym Mhwll Cynffig yn le da i weld y crehyrod dirgelaidd a phrin hyn.  Gweld murwyll arfor yn blodeuo ar hyd brig y traeth.  Mae ganddo ddail melfed meddal a blodau porffor golau prydferth.  Sawl rhywogaeth o degeirianau mewn ardaloedd gwlyb yn ystod mis Mehefin.

  

Yn olaf, pa gamau a ddylai ymwelwyr eu cymryd i sicrhau nad ydyn nhw'n difrodi'r warchodfa wrth iddyn nhw ymweld?

Nid yw erydiad gan draed mor ddrwg ag y byddech chi'n feddwl.  Os rhywbeth, mae cerdded dros y twyni yn helpu, cyn belled â'i fod yn cael ei wneud yn gyfrifol.  Dylai ymwelwyr gadw cŵn o dan reolaeth agos oddi wrth ddefaid a gwartheg.  Nid yw bywyd gwyllt yn hoff iawn o gael eu herlid!